Codzienność w cieniu zagrożenia: Schrony i woda słabym ogniwem
Większość mieszkańców Polski dostrzega znaczne deficyty w krajowej infrastrukturze na wypadek wystąpienia sytuacji kryzysowych. Z badań przeprowadzonych przez Instytut IBRiS wynika, że największy niepokój budzi niedostateczna liczba schronów – aż 77 proc. ogółu społeczeństwa oraz 65 proc. osób w wieku od 18 do 29 lat uważa, że w razie niebezpieczeństwa zabraknie dla nich bezpiecznego ukrycia.
Obawy nie ograniczają się jednak wyłącznie do infrastruktury ochronnej. Znaczna część populacji prognozuje trudności z realizacją podstawowych potrzeb życiowych:
- Paraliż finansowy: Brak możliwości podjęcia pieniędzy z bankomatów zakłada 75 proc. badanych (w tym 69 proc. młodych oraz aż 87 proc. seniorów powyżej 60. roku życia).
- Długotrwałe blackouty: Więcej niż dobę bez prądu w perspektywie najbliższych pięciu lat przewiduje 70 proc. ogółu ankietowanych i 57 proc. młodych.
- Przerwy w dostawach wody: Awarii sieci wodociągowej spodziewa się 63 proc. całej populacji oraz 53 proc. osób przed trzydziestką.
- Deficyt żywności: Ograniczeń w dostępie do jedzenia obawia się 53 proc. społeczeństwa (wśród seniorów wskaźnik ten rośnie do 61 proc., przy 40 proc. u młodzieży).
Z czym poradzimy sobie sami? Samoocena młodych Polaków
W obliczu potencjalnych zagrożeń grupa wiekowa 18–29 lat niejednolicie ocenia swoje indywidualne możliwości przetrwania. Najwyższy poziom pewności młodzi ankietowani deklarują w przypadku problemów ze zdobyciem leków (48 proc. czuje się przygotowanych), utrudnień z płatnościami gotówkowymi (45 proc.) oraz kilkudniowej przerwy w ogrzewaniu (45 proc.).
Sytuacja wygląda znacznie gorzej w kwestii zasobów krytycznych. Aż 56 proc. młodych przyznaje się do braku przygotowania na wielodniową awarię sieci wodociągowej, a 53 proc. nie ma zabezpieczonego zapasu wody pitnej. Ponadto 47 proc. badanych w tej kategorii wiekowej nie poradziłoby sobie z brakiem paliwa na stacjach benzynowych utrzymującym się przez minimum tydzień.
Sojusznicza pomoc i międzypokoleniowa pamięć
Poza sprawami codziennymi badanie Horyzont IBRiS Young objęło kwestie geostrategiczne. Odpowiedź na pytanie o niezawodność gwarancji bezpieczeństwa w ramach NATO ujawnia umiarkowany optymizm. Wsparcie ze strony Sojuszu w razie agresji przewiduje 58 proc. ogółu Polaków (25 proc. ma wątpliwości), podczas gdy wśród osób w wieku 18–29 lat wiarę w reakcję sojuszników deklaruje 51 proc., a przeciwne zdanie ma 22 proc.
Wizję całkowitego osamotnienia Polski mimo formalnych traktatów odrzuca 41 proc. najmłodszych badanych, przy 32 proc. uważających ten scenariusz za realny. W skali całego kraju obawę przed brakiem pomocy wyraża 39 proc. respondentów.
Wśród starszych pokoleń silna jest nieufność do sojuszy wynikająca z pobudek historycznych
Tym zwrotem sytuację skomentował Mariusz Marszałkowski z portalu Defence24 podczas prezentacji wyników. Ekspert wskazał, że doświadczenia II wojny światowej budzą w starszych generacjach poczucie krzywdy. Z kolei dla Polaków wychowanych po 1989 roku wydarzenia z września 1939 roku stanowią przede wszystkim lekcję o błędach strategicznych państwa, a nie wyłącznie dowód na zdradę ze strony partnerów.
O metodologii badania
Zaprezentowane dane pochodzą z reprezentatywnego sondażu zrealizowanego przez Instytut IBRiS na grupie 1000 dorosłych Polaków. Badanie wykonano z wykorzystaniem łączonych technik wywiadów telefonicznych oraz internetowych (CATI/CAWI).
