Kontrowersje wokół ukraińskiej polityki historycznej
Próby budowania bohaterstwa na postaciach powiązanych z historycznymi zbrodniami wywołały stanowczy sprzeciw ze strony Bratysławy. Szef słowackiego gabinetu, Robert Fico, w mocnych słowach odniósł się do podpisanej przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego regulacji ustanawiającej Panteon Narodowy.
Słowacki premier zwrócił uwagę, że honorowanie ugrupowań określanych jako banderowcy godzi w pamięć o tysiącach zamordowanych obywateli Polski oraz innych cywilnych ofiarach. W jego ocenie niedopuszczalne jest zacieranie granicy między sprawcami a poszkodowanymi, zwłaszcza w kontekście osób uwikłanych w wydarzenia Holocaustu czy współpracę z ideologią faszystowską.
Niebezpieczne jest mieszanie ról ofiar i sprawców — wygłosił polityk, akcentując wątpliwości natury moralnej.
Podejście do relacji z Rosją i krytyka Brukseli
Wystąpienie stało się również okazją do przedstawienia odmiennego spojrzenia na przyszłość architektury bezpieczeństwa w Europie. Premier Słowacji wezwał do zwrotu w działaniach dyplomatycznych Unii Europejskiej, sprzeciwiając się dalszej eskalacji militarnej.
Wśród głównych postulatów przedstawionych przez szefa rządu w Bratysławie znalazły się:
- Odrzucenie antyrosyjskiej retoryki: potrzeba uwzględniania interesów bezpieczeństwa poszczególnych państw bez wykluczania Moskwy z kontynentu.
- Powrót do misji pokojowej: Wspólnota powinna unikać roli strony w konflikcie oraz promowania uprzedzeń.
- Priorytet dla negocjacji: zastąpienie dostaw uzbrojenia bezpośrednimi rozmowami politycznymi.
Warto zauważyć, że postawa polityka wpisuje się w jego wcześniejsze działania – od momentu rozpoczęcia pełnoskalowego konfliktu w lutym 2022 roku Fico rozmawiał z Władimirem Putinem bezpośrednio już trzykrotnie.
Okoliczności wystąpienia: rocznica zrywu w Bańskiej Bystrzycy
Sformułowane przez premiera zarzuty padły podczas obchodów 82. rocznicy wybuchu Słowackiego Powstania Narodowego. Wydarzenie to, rozpoczęte 29 sierpnia 1944 roku, stanowi jeden z najważniejszych punktów odniesienia w historii naszych południowych sąsiadów.
Zbrojne wystąpienie skierowane przeciwko wojskom niemieckim oraz lokalnym władzom kolaborującym z reżimem hitlerowskim po dwóch miesiącach poniosło klęskę. Mimo porażki, powstańczy opór skutecznie zaangażował znaczące siły wroga, uniemożliwiając ich przerzucenie na front wschodni.
