Relacje między Warszawą a Kijowem wchodzą w nową, znacznie trudniejszą fazę, w której na pierwszy plan wysuwają się nierozliczone zaszłości historyczne. Jarosław Kaczyński w swoim najnowszym manifeście politycznym jasno określił granice polskiej tolerancji dla ukraińskich dążeń do struktur europejskich.
Historyczne "non possumus" lidera PiS
W liście skierowanym do struktur Prawa i Sprawiedliwości, prezes partii sformułował kategoryczne ultimatum. Według Kaczyńskiego, polskie poparcie dla członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej jest niemożliwe bez radykalnej zmiany w polityce pamięci naszych sąsiadów. Głównym punktem sporu pozostaje postać Stepana Bandery oraz działania formacji OUN-UPA.
„Ukraina z kultem Bandery i innych zbrodniarzy, gloryfikacją UPA i OUN - nie wejdzie do Unii Europejskiej!”
Polityk podkreśla, że akceptacja ideologii uznawanych za zbrodnicze byłaby sprzeczna z fundamentami chrześcijańskiej cywilizacji i mogłaby zdestabilizować całą wspólnotę europejską.
Kryzys dyplomatyczny i spór o symbole
Napięcie na linii Warszawa-Kijów potęgują ostatnie gesty strony ukraińskiej. Szczególne oburzenie wywołało nadanie jednej z jednostek wojskowych imienia formacji powiązanych z UPA. Kaczyński określił to działanie jako wyraz braku szacunku wobec ofiar ludobójstwa na Wołyniu.
Sytuację zaostrzył również bezprecedensowy incydent dyplomatyczny. Prezydent Wołodymyr Zełenski zdecydował się na odesłanie Orderu Orła Białego za pośrednictwem kuriera, co zostało odebrane jako sygnał pogorszenia wzajemnych stosunków.
Polityka wewnętrzna a relacje z Kijowem
Prezes PiS wykorzystał okazję do ostrej krytyki rządu Donalda Tuska. Zarzucił obecnej ekipie brak asertywności i realizowanie interesów zbieżnych z oczekiwaniami Berlina kosztem polskich racji stanu. Wśród głównych zarzutów znalazły się:
- Uległość wobec żądań Kijowa bez stawiania własnych warunków.
- Brak skutecznej obrony prawdy historycznej na arenie międzynarodowej.
- Zgoda na uprzywilejowaną ścieżkę integracji Ukrainy z UE bez wcześniejszych rozliczeń.
Co istotne, sceptycyzm wobec bezwarunkowego wspierania ukraińskich aspiracji nie ogranicza się tylko do opozycji. Podobne głosy płyną z kręgów rządowych – wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz również publicznie stwierdził, że bez rozwiązania kwestii historycznych akcesja Ukrainy do Unii pozostanie zablokowana.
Mimo ogromnej pomocy militarnej i humanitarnej, jaką Polska przekazała od początku rosyjskiej inwazji, przyszłość wzajemnej współpracy wydaje się dziś nierozerwalnie związana z bolesną przeszłością.
