Naloty bezzałogowców na terytorium Rosji stały się dla tamtejszych przedsiębiorców źródłem zupełnie nowego ryzyka – utraty kontroli nad własną firmą. Na mocy podpisanego przez Władimira Putina ukazu nr 604, państwo zyskało mechanizm odbierania majątku pod pretekstem niewystarczającej dbałości o bezpieczeństwo obiektów.
Szeroka definicja infrastruktury pod lupą władz
Nowo wprowadzone przepisy mogą uderzyć w gigantyczną część rosyjskiego sektora prywatnego. Jako obiekty o kluczowym znaczeniu potraktowano nie tylko oczywiste gałęzie gospodarki, ale również podmioty o charakterze wspierającym. Na liście znalazły się m.in.:
- sektor paliwowo-energetyczny oraz infrastruktura elektroenergetyczna (w tym elektrownie jądrowe),
- zakłady przemysłowe, telekomunikacja oraz obiekty wodociągowe,
- sieci transportowe i centra logistyczne,
- wszelkie przedsiębiorstwa wpływające na stabilność ekonomiczną kraju (np. duże gospodarstwa rolne czy elewatory zbożowe).
Szkoda po ataku jako powód wywłaszczenia
Kluczowym elementem regulacji jest sposób podejścia do skutków ewentualnego uderzenia dronów. Władze nie muszą udowadniać właścicielowi celowego zaniedbania czy złamania przepisów. Wystarczy sam fakt, że konstrukcja obronna okazała się nieskuteczna, a obiekt poniósł uszczerbek.
Sytuację inwestorów pogarsza postawa rynku finansowego. Rosyjscy ubezpieczyciele standardowo uchylają się od wypłaty środków za zniszczenia spowodowane pożarami po atakach z powietrza. Brak możliwości błyskawicznej naprawy szkód z własnych funduszy natychmiast otwiera drogę do państwowej ingerencji.
Jak wygląda przejęcie kontroli nad firmą?
Wprowadzenie tzw. tymczasowego zarządu państwowego oznacza dla dotychczasowej kadry kierowniczej całkowitą utratę wpływu na przedsiębiorstwo. Procedura obejmuje odcięcie od decyzji operacyjnych, finansów oraz zarządzania majątkiem.
Państwo uzyskuje nadzór nad nieruchomościami, majątkiem ruchomym, akcjami oraz udziałami w powiązanych spółkach. Choć prawnie własność nie zostaje formalnie zbyta, dotychczasowy właściciel traci realną władzę nad biznesem.
Standardowo rolę zarządcy obejmuje Federalna Agencja Zarządzania Majątkiem Państwowym (Rosimuszczestwo). Prezydent Rosji zagwarantował sobie jednak swobodę w wyznaczaniu dowolnych podmiotów, co umożliwia przekazywanie kontroli powiązanym z nim osobom. Co istotne, dekret nie nakłada żadnych ograniczeń czasowych na trwanie tego procederu.
Nowa fala nacjonalizacji w Rosji
Opisywany ruch wpisuje się w szerszy trend przejmowania aktywów, który nasilił się na Kremlu po rozpoczęciu pełnoskalowej agresji na Ukrainę. O ile w 2023 roku celami były zagraniczne koncerny – w tym Danone, Carlsberg Group, Fortum czy Uniper – o tyle nowy dekret kieruje to ostrze bezpośrednio w rodzimy biznes.
