Dramat ośmioletniego chłopca z Częstochowy, który stał się symbolem niewydolności systemu ochrony dzieci, doczekał się nowej odsłony prawnej. Ponieważ krajowe organy ścigania nie dopatrzyły się winy po stronie urzędników, sprawa została skierowana do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
Międzynarodowy nadzór nad polskim systemem
Skarga złożona w Strasburgu przez przyrodnią siostrę zmarłego dziecka, Magdalenę Mazurek, ma na celu wykazanie, że polskie instytucje naruszyły artykuł 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Przepis ten nakłada na państwo obowiązek aktywnego zapobiegania nieludzkiemu traktowaniu, szczególnie w przypadku osób, które nie mogą same się bronić.
Pełnomocnicy rodziny argumentują, że mechanizmy, które powinny zadziałać w sytuacji zagrożenia życia dziecka, w tym przypadku całkowicie zawiodły. Mimo licznych sygnałów o cierpieniu ośmiolatka, pomoc nie nadeszła na czas.
Katalog zlekceważonych sygnałów
Z dokumentacji zebranej przez prawników wyłania się obraz instytucjonalnej obojętności. Choć otoczenie chłopca miało świadomość jego tragicznej sytuacji, reakcja była spóźniona lub niewystarczająca. Do najważniejszych uchybień zalicza się:
- Brak wdrożenia procedury Niebieskiej Karty, mimo widocznych śladów przemocy fizycznej na ciele dziecka.
- Ignorowanie sygnałów o zaniedbaniu, takich jak regularne przychodzenie do szkoły w stanie niedożywienia i brudu.
- Ograniczenie działań do wewnętrznych notatek zamiast alarmowania odpowiednich służb o pogarszającym się stanie chłopca.
Nauczyciele dostrzegali, że dziecko pojawiało się w szkole z urazami, w tym ze złamaną ręką. Mimo tych ewidentnych dowodów znęcania się, nie uruchomiono systemowej ochrony – podkreśla mecenas Magdalena Prządka-Leszczyńska.
Batalia o odpowiedzialność trwa
Decyzja o skierowaniu sprawy do Strasburga zapadła po tym, jak Prokuratura Regionalna w Gdańsku po raz kolejny umorzyła postępowanie dotyczące niedopełnienia obowiązków przez pracowników socjalnych i funkcjonariuszy publicznych. Choć polski sąd przyznał, że w działaniach pewnych instytucji doszło do uchybień, nie przełożyło się to na postawienie zarzutów karnych.
Strona skarżąca nie zamierza jednak poprzestać na krokach międzynarodowych. W planach jest wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia, co pozwoliłoby na kontynuowanie walki o ukaranie osób, których bierność mogła przyczynić się do tragicznego finału tej historii.
