Chociaż Unia Europejska zdecydowała o formalnym wydłużeniu ochrony dla uchodźców do 4 marca 2028 roku, poszczególne państwa zaczynają wprawiać w ruch własne, bardziej rygorystyczne mechanizmy. Na czele tej reformatorskiej fali stanęły Czechy, gdzie nowe przepisy dotkną bezpośrednio populację liczącą niemal 400 tysięcy obywateli Ukrainy.
Nowe obowiązki dla kierowców i rejestracja aut
Jednym z kluczowych obszarów objętych rządową nowelizacją są kwestie komunikacyjne. Czeski resort transportu rezygnuje z dotychczasowego, specjalnego systemu informacyjnego na rzecz pełnego ujednolicenia zasad poruszania się po drogach.
Samochody zarejestrowane na Ukrainie zostaną przeniesione do standardowego, krajowego Rejestru Pojazdów Drogowych. Oznacza to, że ich właściciele będą musieli sprostać twardym wymaganiom technicznym:
- obowiązkowej wizycie na stacji kontroli pojazdów i zaliczeniu przeglądu,
- przejściu szczegółowego testu poziomu emisji spalin.
Miesiąc poza strefą Schengen zrywa ochronę
Projektowane regulacje stawiają jasne granice osobom, które planują dłuższą nieobecność na terytorium przyjmującym. Zgodnie z nowymi wytycznymi, uprawnienia wynikające z ochrony tymczasowej zostaną automatycznie zawieszone, jeśli dana osoba spędzi poza strefą Schengen więcej niż 30 dni.
Sankcje w postaci wstrzymania statusu przewidziano również wobec osób, przeciwko którym ruszyły procedury administracyjne zakończone nakazem opuszczenia czeskiego terytorium. Dodatkowo nowo przybywający mężczyźni w wieku poborowym zostaną objęci ograniczeniami wynikającymi z ram unijnych – zasada ta nie obejmie jednak tych, którzy stale przebywali w UE już wcześniej.
Rządowe projekty a postulaty polityczne
Planowane przez czeski rząd kroki mają charakter porządkujący, lecz w debacie publicznej pojawiają się znacznie bardziej skrajne żądania. Lider ugrupowania parlamentarnego Tomio Okamura zaproponował całkowite wygaszenie statusu ochronnego i powiązanych z nim świadczeń socjalnych.
Zdaniem polityka pracujący Ukraińcy powinni ubiegać się o standardowe karty pobytu na ogólnych zasadach, natomiast osoby nieaktywne zawodowo powinny po zakończeniu walk powrócić do ojczyzny.
Przedstawiciele administracji podkreślają jednak, że tak radykalne głosy stanowią wyłącznie stanowisko partyjne, podczas gdy ostateczny kształt przepisów ukształtuje się podczas nadchodzących prac legislacyjnych w czeskim parlamencie.
