Polska

Koniec bezwarunkowej gościnności? Nowe nastroje Polaków wobec uchodźców

Najnowsze dane CBOS wskazują na fundamentalną zmianę w podejściu polskiego społeczeństwa do wspierania uchodźców. Większość badanych opowiada się za ograniczeniem przywilejów i uszczelnieniem systemu pomocy.
Koniec bezwarunkowej gościnności? Nowe nastroje Polaków wobec uchodźców

Służba zdrowia pod lupą opinii publicznej

Polacy stają się coraz bardziej pragmatyczni w ocenie wsparcia oferowanego przybyszom zza wschodniej granicy. Najsilniejszy konsensus społeczny dotyczy obecnie zasad korzystania z publicznej medycyny. Aż 87 proc. ankietowanych uważa, że darmowy dostęp do lekarzy powinien być zarezerwowany wyłącznie dla osób, które odprowadzają składki zdrowotne w naszym kraju. To wyraźny sygnał, że społeczeństwo oczekuje zrównania praw i obowiązków uchodźców z zasadami obowiązującymi obywateli Polski.

Obecnie ponad połowa respondentów (54 proc.) ocenia ogólny zakres państwowej pomocy jako zbyt wygórowany. Tylko marginalna grupa 3 proc. badanych twierdzi, że wsparcie jest niewystarczające, co pokazuje, jak bardzo zmienił się punkt ciężkości w debacie publicznej od początku konfliktu.

Historyczny spadek poparcia dla przyjmowania uchodźców

Po raz pierwszy w historii badań prowadzonych przez CBOS od 2014 roku, odnotowano przewagę przeciwników przyjmowania uchodźców nad zwolennikami ich goszczenia. Aktualnie 52 proc. Polaków sprzeciwia się dalszemu przyjmowaniu osób uciekających przed wojną, podczas gdy aprobatę dla takiej postawy deklaruje 42 proc. ankietowanych.

Warto zestawić te liczby z nastrojami z początku 2022 roku, kiedy to pomoc popierało niemal całe społeczeństwo (94 proc.). Trend spadkowy jest dynamiczny – tylko w ciągu ostatnich kilku miesięcy liczba oponentów wzrosła o 6 punktów procentowych. Eksperci wskazują, że mamy do czynienia z końcem pewnej ery entuzjazmu, który dominował tuż po wybuchu pełnoskalowej inwazji.

Empatia ma swoje granice, ale nie dla wszystkich

Mimo ogólnego zaostrzenia kursu, w polskim społeczeństwie wciąż silne są odruchy ochrony najsłabszych grup. Kontrowersyjny pomysł odebrania prawa do darmowego zakwaterowania matkom z małymi dziećmi (powyżej pierwszego roku życia) nie zyskał szerokiej aprobaty. Przeciwko takiemu rozwiązaniu opowiedziało się 58 proc. badanych.

Nawet w grupach deklarujących niechęć do szerokiego wsparcia socjalnego, niemal co druga osoba uważa, że nie należy pozbawiać dachu nad głową matek z dziećmi.

Polityczny krajobraz opinii

Podejście do kwestii uchodźczej silnie koreluje z preferencjami partyjnymi. Największą otwartość na dalszą pomoc wykazują wyborcy ugrupowań lewicowych oraz Koalicji Obywatelskiej. Po przeciwnej stronie barykady znajdują się sympatycy Konfederacji oraz Prawa i Sprawiedliwości, którzy częściej domagają się restrykcji.

Wyjątkowo radykalne stanowisko w kwestii mieszkań dla matek z dziećmi zajmuje elektorat Konfederacji Korony Polskiej – jest to jedyna grupa, w której zwolennicy odebrania bezpłatnego zakwaterowania przeważają nad przeciwnikami takich cięć. Badanie zostało przeprowadzone przez CBOS w pierwszej połowie lipca 2026 roku na reprezentatywnej grupie dorosłych Polaków.