Relacje polsko-ukraińskie na zakręcie: Historia kluczem do Brukseli
Kwestia bolesnej przeszłości ponownie staje się centralnym punktem debaty o przyszłości Europy Wschodniej. Podczas ostatnich uroczystości w Chełmie, Jarosław Kaczyński sformułował jednoznaczne oczekiwania wobec władz w Kijowie. Według lidera Prawa i Sprawiedliwości, akcesja Ukrainy do Unii Europejskiej nie będzie możliwa bez ostatecznego zamknięcia sporów dotyczących ludobójstwa na Wołyniu.
Koniec z kultem sprawców?
Głównym punktem spornym pozostaje oficjalna polityka historyczna Ukrainy. Kaczyński podkreślił, że choć Polska podziwia bohaterstwo ukraińskich żołnierzy w walce z Rosją, nie może być to argumentem za akceptacją historycznych zaszłości. Polityk odniósł się krytycznie do nadawania jednostkom wojskowym nazw związanych z UPA, co uznaje za barierę nie do przejścia w relacjach z zachodnimi strukturami.
„Ukraina nie może wejść do Unii Europejskiej z banderyzmem i my zrobimy wszystko, żeby nie weszła, jeżeli się z tego wszystkiego nie wycofa” – zadeklarował prezes PiS.
Lista postulatów: Od ekshumacji po dyplomację
Warszawa oczekuje od Kijowa konkretnych czynów, które wykraczają poza sferę deklaracji. Wśród najważniejszych punktów wymienianych przez opozycję znajdują się:
- skuteczne poszukiwania szczątków pomordowanych Polaków;
- zapewnienie ofiarom rzezi godnych, chrześcijańskich pochówków;
- oficjalne uznanie win i oddanie czci ofiarom przez najwyższe władze państwowe;
- rezygnacja z gloryfikowania postaci odpowiedzialnych za zbrodnie na cywilach.
Pamięć instytucjonalna i presja międzynarodowa
Sprawa ma mieć swój ciąg dalszy nie tylko w rozmowach bilateralnych. PiS zapowiada szeroką kampanię informacyjną w Stanach Zjednoczonych oraz w strukturach unijnych, aby uświadomić zachodnim sojusznikom skalę i charakter wydarzeń z lat 40. XX wieku. Celem jest wykazanie, że świat cywilizowany nie powinien tolerować honorowania osób winnych masowych zbrodni.
Wsparcie dla tych działań ma mieć również wymiar finansowy i instytucjonalny. Przemysław Czarnek zapowiedział, że w przypadku powrotu do władzy, priorytetem będzie przywrócenie finansowania dla Muzeum Ofiar Rzezi Wołyńskiej oraz Centrum Prawdy i Pojednania w Chełmie. Placówki te mają stać się fundamentem edukacji o prawdzie historycznej, która jest niezbędna do budowania autentycznego porozumienia między narodami.
